Edebî Metinleri Konuşmak: Mevlid, Muhammediye, Cenknâme ve Destanların Sözlü Kültürdeki Yeri – Gülten KÜÇÜKBASMACI

Gülten KÜÇÜKBASMACI

Edebî Metinleri Konuşmak: Mevlid, Muhammediye, Cenknâme ve Destanların Sözlü Kültürdeki Yeri

Önce söz vardı. Söz inceldi, işlendi; mite, masala, efsaneye, destana dönüştü. Yaratılışın söz ile başladığı fikri söze kutsallık kazandırdı (Ellul, 1998). İnsanın tarihi düşünüldüğünde yazının icadı oldukça yenidir. İnsanoğlu, yazıyı icat edip kullanmaya başlayıncaya kadar uzun ve zahmetli tecrübelerle kazandığı bilgi, değer ve duygu birikimini sözle dile getirdi. Sözü; bu birikimini saklayıp koruyarak, taşıyıp yaşatarak nesilden nesile aktaracak şekilde ince ince işledi. İnsanın sözden ve sözünü emanet ettiği hafızasından başka güveneceği yoktu. Bu sebepledir ki mitler, masallar, destanlar, efsaneler insanoğlunun edindiği bilgiyi muhafaza ettiği; insanın bu dünyadaki macerasını nakleden birer belleğe dönüştü.